De lessen van Projectontwikkeling zijn actueel en toegankelijk geschreven. Elk deel bevat een afgebakend onderwerp.

Inleiding

1. De rol van de projectontwikkelaar: een veranderend marktperspectief

Verschillende trends en ontwikkelingen binnen het vakgebied worden behandeld: de gevolgen voor de projectontwikkelaar staan hierbij centraal.

• Functie (ontwikkeling) projectontwikkeling
• Verschillende typen projectontwikkelaars
• (Her)ontwikkelproces vastgoed, toegevoegde waarde
• Toenemende complexiteit en professionalisering risicobeheer
• Meer publiek-private samenwerking
• Toenemende schaalvergroting, internationalisering en concurrentie
• Consumentgericht ontwikkelen
• Toegenomen regeldruk

Drs. ing. G. Hieminga, ING Real Estate

Van marktvraag naar idee

2. Marktontwikkelingen en analyse

Dit deel geeft een verkenning van de werking van de vastgoedmarkt in het algemeen en in het bijzonder van de verschillende deelmarkten. Marktontwikkelingen, trends en toekomstverkenningen komen aan de orde.

Drs. M. M.H.M. Donkers, FGH Bank

Ir. C.A.J. van Beukering RVGME, PVM

Drs. ing. G. Hieminga, ING Real Estate

3. Conceptontwikkeling

Conceptontwikkeling begint bij de keuze van een op de eindgebruiker afgestemd product en niet bij het maken van een ontwerp. Een product moet gebaseerd zijn op een intensieve analyse van markttrends, marktbehoefte en doelgroepen. Het succes van een product draait om de synergie tussen de functies, ondersteunende diensten en de branding ervan.

• Waarom conceptontwikkeling?
• Definities
• Methoden
• Voorbeeldconcepten

Ir. S. Lewis, TCN Concepts

Van idee naar locatie

4. Haalbaarheidsstudie, kwalitatief: de locatieanalyse

• Toetsing van het concept aan beleid versus ontwikkelingsplanologie.
  
  • Wat zijn de beleidskaders?
  • Zoeken naar de grenzen in het beleid.
  • Van toetsen naar ontwikkelen.
• Methodieken
  
  • Grof-naar-fijnmethode
  • ‘Rekenen en tekenen’
  • Risicoanalyse
  • Stakeholdersanalyse
• Locatiespecifieke aspecten
  
  • Opbrengend vermogen
  • Bodemkwaliteit
  • Verkeerskundige situatie
  • Risicocontouren veiligheid
  • Luchtkwaliteit
  • Archeologie
  • Flora en fauna
  • Watertoets
  • Milieuhindercirkels
  • Planschade, etc.

Ir. G.C.W. Bakker, H&S Adviseurs

Ir. E.H.A. Hol, Koenders & Partners

5. Haalbaarheidsstudie, kwantitatief: de financiële haalbaarheid van vastgoedontwikkelprojecten

• Rekentechnieken en rekenmodellen
• Waarde en waardeontwikkeling van de grond
• Invloed van wijzigingen in parameters en aannames op de uitkomst

Drs. D.A.V. Lampe, PRC

Van locatie naar gebouw

6. Markt- en consumentgericht bouwen

(Her)Ontwikkeling vereist een visie op de toekomstige vraag van klanten. Het doel is om nieuwe ‘waarde’ in de toekomst te creëren.

• Wat hebben mensen en organisaties aan huisvesting nodig?
• Ontwerpen vanuit de consument
• Van huisvestingsvraag naar huisvestingsaanbod
• Bepalen van de gewenste huisvestingskwaliteit

Ir. C.A.J. van Beukering RVGME, PVM

7. Het bouwprojectmanagement

U leert, uitgaande van de theorie van het projectmatig werken, de verschillende fasen van het ontwikkelproces te onderscheiden. Ook leert u het proces te beheersen en op de juiste wijze beslissingen te (laten) nemen. Enkele specifieke aandachtspunten zijn:

• Projectmanagement in het bouwproces
• Samenhang tussen de primaire, secundaire en tertiaire bedrijfsvoeringsprocessen
• Fasering van het bouwproces, de projectmanagementdriehoek
• De beheersaspecten K,G,T,O,I
• Veiligheid- en gezondheid en het bouwontwikkelproces

Ing. A. van Dam, Van Dam Mediation & Consultancy

8. Bouwkostenmanagement

In dit deel wordt nader ingezoomd op de bouw- en investeringskosten.

• Begrot(ing)en in het ontwerp- en ontwikkelproces
• Bouwkostenbeheersing

Ing. D. Meijer, Vitruvius Consultancy BV

Van gebouw naar eigenaar en gebruiker

9. Contractmanagement

In elke fase van het bouwproject heeft de projectontwikkelaar te maken met verschillende (contracts)partijen en contracten. Op welke voorwaarden moet u letten?

• a. partner (PPS)
• b. architect
• c. aannemer (hoofd- en onder-)
• d. belegger (verkoop)
• e. gebruikers (huur)

Mr. F.H.J. van Schoonhoven, Lexence Advocaten & Notarissen

Capita selecta

10. Risico en rendement in de exploitatiefase

In deze les staan rendementsanalyses en exploitatieprognoses centraal: zij vormen de basis van belangrijke (des-)investeringsbeslissingen.

• Rendementsberekeningen
• Rendementsanalyses en exploitatieprognoses
• Opzetten van een exploitatiemodel
• Diverse investeringsbeslissingen in de exploitatiefase

Dr. J.E. Janssen, gemeente Eindhoven

Drs. ing. G. Hieminga, ING Real Estate

Ir. C.A.J. van Beukering RVGME, PVM

Praktijkbijeenkomst met excursie vrijdag 28 mei 2010

11. Samenwerking en procesmanagement

• Op welke wijze kan de samenwerking tussen publieke overheden, vooral de gemeenten en private ontwikkelaars, vorm worden gegeven?
• Welke factoren bepalen deze samenwerking?
• Wat voor samenwerkingsmodellen onderscheiden we en verschilt dat per fase?

Ir. F.B. Dinkla Akro Consult

12. Financiering en ondernemingsvormen

Een locatie moet worden verworven en het project moet worden gefinancierd. Op welke wijze kan de financiering plaatsvinden, rekening houdend met het gewenste risicoprofiel van de ontwikkelaar? Keuzes voor  financieringsvormen worden beïnvloed door de wijze waarop het project of de gebouwexploitatie juridisch is vormgegeven.

• Financieringsbegrippen
• Interne of externe financiering
• Renterisico
• Ondernemingsvormen

Drs. M.M.L. Pool RA, Akro Consult

13. Fiscale aspecten

De invloed van de fiscaliteit is tegenwoordig niet meer weg te denken bij alles wat met vastgoed te maken heeft. Dit deel behandelt de omzet- en overdrachtsbelasting.

Mr. E. van Haarlem, Wolfsbergen van Haarlem

14. Juridische aspecten: publiekrechtelijk bouwrecht

Tijdens het gehele ontwikkelingsproces krijgt de projectontwikkelaar te maken met een veelvoud aan publiekrechtelijke regelgeving. Dit deel geeft u een goed overzicht van de belangrijkste onderwerpen:

• Wet ruimtelijke ordening: o.a. bestemmingsplan, projectbesluit, sloop- en aanlegvergunning
• Woningwet: o.a. bouwvergunning, Bouwbesluit en welstand
• Grondbeleid: o.a. onteigening, gemeentelijk voorkeursrecht en kostenverhaal
• Nieuwe ontwikkelingen: Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo)
  

Mr. M.H.J. van Driel LL.M., Stijl Advocaten

Afsluitende praktijkbijeenkomst donderdag 14 oktober 2010