De schriftelijke cursus Duurzaamheid in vastgoedontwikkeling bestaat uit 9 schriftelijke lessen.

Les 1 Inleiding
Dit deel zet het doel van de cursus uiteen. In hoofdlijnen wordt ingegaan op de belangrijkste eigenschappen van duurzaam vastgoed.

• Wat zijn criteria voor duurzaamheid in vastgoedontwikkeling?
• Beoordelingsmethoden
• Innovatieve concepten en succesvolle koplopers
• Volgen minimale eisen (stok), worden verleid (wortel) of eigen initiatief tonen (preek) en de circle of blame doorbreken
• Levenscyclusdenken
• Labels (zin en onzin)
• Actuele ontwikkelingen
• Diverse voorbeeldprojecten
• Tools

Les 2 Visie en strategie
Duurzaamheid kan de haalbaarheid van ambities vergroten

• De meerwaarde van duurzaam vastgoed: een andere kijk op waardeontwikkeling
• Integrale benadering: de 4-P benadering als leidraad
• Visie en strategie van verschillende ontwikkelende partijen: wie heeft er geld voor over en waarom?
• Het besluitvormingsproces: Hoe komen we tot een gedeeld strategisch doel?
• Het vaststellen van de duurzaamheidsambitie
• Bepalen van de balans tussen ambitie, haalbaarheid en betaalbaarheid
• Koppeling van de langetermijnvisie aan een flexibele uitvoeringsstrategie
• Rollen en taken op korte, middenlange en lange termijn

Les 3 Duurzame stedenbouw en gebiedsontwikkeling

Gebiedsontwikkeling als context voor duurzame vastgoedontwikkeling

• Waardeontwikkeling en toekomstwaarde
  - Schaal van de ontwikkeling
  - Kwaliteit en programma van voorzieningen
  - Integraliteit van de aanpak: sociaal en fysiek
  - Uitstraling en imago
  - Aansluiting op behoeften van bewoners
  

• Openbare (groene) ruimten Energie, water en materialen bij gebiedsontwikkeling

• Wat is klimaatneutraal, CO2-neutraal e.d.?

• Hoe kan je energie van tevoren meenemen in je planning en planproces?

• De Rotterdamse Energie Aanpak planning, REAP: de stap van gebouw naar gebiedsniveau

• Stappenplan voor het verbeteren van de energiehuishouding van een gebied tot een kringloopsysteem

• Lokale potenties

• Investeren in de bestaande en nieuwe voorraad

• Scenario’s maken van oplossingen: centraal geregeld tot individueel
  

Les 4 (Her)ontwikkeling
Kiezen van de juiste concepten waardoor hindernissen voor implementatie worden overwonnen!

• Innovatieve concepten die duurzaamheid kunnen ondersteunen
• Het implementeren van duurzaamheidscriteria in de bouw: energieverbruik, materialengebruik, binnenklimaat, etc.
• Transformatie
• Herontwikkeling: gebouwanalyse op o.a. energieprestatie, flexibiliteit, culturele waarde, sloopkosten/opbrengsten.
• Impact van het gebouw op de omgeving
• Meetinstrumenten
• Succesvolle voorbeeldprojecten
• Tools

Les 5 Bestaande bouw: Renovatie en onderhoud
Levensduurdenken als basis voor de maatregelen die genomen worden om de kwaliteit van de bestaande voorraad aan te pakken. Verschillende thema’s worden behandeld:

Levensduur en de cycli van het gebouw

• Bouwdelen en variabelen
• Van energiebesparing naar energieproductie
• Exploitatiekosten en -opbrengsten centraal
• Van korte naar lange termijn

Les 6 Technologische innovaties
Kennis van technologische innovaties die nieuwe duurzame mogelijkheden creëren! O.a.:

• Warmte-/koudeopslag
• Energiedak
• Ademende gevel
• Zelfherstellende materialen
• Industriële bouwsystemen

Les 7 Financiering
Investeren in de toekomst. Dit deel behandelt de rekenmethoden en financieringsmogelijkheden.

• Een levensduurbenadering biedt kansen op projectniveau!
• Financieringsconstructies
• Subsidiemogelijkheden en aanvragen
• Integraal kostenverhaal: optelsom huurkosten, energiekosten, servicekosten, enz.
• Samenhang met ambitie en planvorming: voorkom dat goede plannen kapot worden gerekend
• Rekenvoorbeelden

Les 8 Juridische aspecten
Duurzaam omgevingsrecht

• Duurzaam (her)bestemmen
  - Herbestemmen bestaande bedrijventerreinen
  - Aanpak leegstaande kantoren
  - Vrij bestemmen nieuwbouw
  

• Bouwvoorschriften
  - Bouwbesluit
  - Afdwingbaarheid duurzame bouwvoorschriften
  

• Milieuvoorschriften
  - Warmte-/koudeopslag
  

• Innovatie en experimenten
  - Crisis- en herstelwet
  - Experimenten
  

Duurzaam contractenrecht

• Duurzame bouwcontracten
• Duurzame huurcontracten

Succesvolle voorbeelden

Les 9 Capita Selecta
In dit deel komen verschillende actuele zaken aan de orde met betrekking tot de verplichtingen en mogelijkheden van duurzame vastgoedontwikkeling.

• Duurzaam inkopen 2010

• Laaghangend fruit: oplossingen die gezien de opbrengsten op korte termijn kunnen worden uitgevoerd
  

• Duurzaamheidslabels, o.a.:
  - BREEAM-NL: een beoordelingsmethode om de duurzaamheidprestatie van gebouwen te bepalen
  

• DBFMO

• Industrieel Bouwen 2015

• Vitamine G: het positieve effect van groen op de gezondheid